Planladıkları yatırımları Çin dışına kaydıran Amerikan şirketi oranı 2017’’den bu yana görülen en yüksek seviyede
ForInvest – Şanghay’da bulunan Amerikan Ticaret Odası (AmCham) tarafından yayımlanan rapora göre, ABD’li şirketlerin yüzde 47’si son bir yıl içinde Çin’e yapmayı planladıkları yatırımları başka bölgelere kaydırdı. Bu oran, 2017’den beri yapılan anketlerde kaydedilen en yüksek seviye oldu.
Yatırımların büyük kısmı Güneydoğu Asya’ya yönelirken, Hindistan alt kıtası ikinci tercih olarak öne çıktı. ABD ve Meksika ise çok daha az tercih edilen bölgeler arasında yer aldı. Bu değişim, ABD-Çin arasındaki ticaret gerilimlerinin yeniden tırmanması ve Mayıs ortasında bazı tarifelerin geçici olarak geri çekilmesinin ardından geldi. İki ülke geçen ay 90 günlük bir ticaret ateşkesi üzerinde anlaşmıştı.
AmCham Şanghay Başkanı Eric Zheng, “Bir şirket için 90 gün oldukça kısa bir süre. En azından daha yüksek tarifelerle karşı karşıya değiliz ama sorun ortadan kalkmış değil” dedi.
Rapora göre, Çin pazarında rekabet artarken, ABD’li şirketlerin beş yıllık yerel iş ortamına yönelik güveni üst üste dördüncü yılda da rekor düşük seviyeye geriledi. 2024’te şirketlerin yalnızca yüzde 28’i Çin’deki faaliyet kâr marjlarının küresel işlerine göre daha yüksek olduğunu bildirirken, yüzde 33’ü Çin performanslarının daha kötü olduğunu söyledi.
Ankete katılan firmalar ayrıca Çinli rakiplerinin yapay zekâ kullanımı ve pazara giriş hızı gibi sekiz kategoriden altısında daha ileri seviyede olduğunu belirtti. Perakende ve tüketici sektöründe bu oran yapay zekâ alanında yüzde 62’ye çıktı.
Buna karşın, ürün kalitesi ve ürün geliştirme alanlarında ABD’li şirketler hâlâ önemli üstünlük sağlıyor.
Regülasyon açısından ise olumlu gelişmeler dikkat çekti. Katılımcıların yüzde 48’i regülasyonların sektörleri için şeffaf olduğunu söylerken, bu oran 2024’te yüzde 35’ti. Şeffaflık eksikliğinin operasyonları engellediğini belirtenlerin oranı yüzde 16’ya gerileyerek 12 puan düştü.
Yabancı ve yerli firmaların eşit muamele gördüğünü söyleyenlerin oranı ise yüzde 37’ye yükseldi. Çin, son dönemde yabancı yatırımları çekmek için biyoteknolojiye yatırım kolaylıkları ve kamu alımlarında standartların netleştirilmesi gibi adımlar içeren bir “eylem planı” yayımlamıştı.
Ancak tüm bu gelişmelere rağmen, ankete katılan şirketlerin yüzde 14’ü Çin’deki iş ortamının kötüleştiğini belirtti. Bu oranın teknoloji sektöründe yüzde 31 ile zirveye çıkması dikkat çekti.
